Nelos Infomap

Infomap 2026

Sportduiken

Intro

Voorwoord

Beste Instructeur, Beste Duiker,

We willen in deze NELOS-Infomap van de Commissie Sportduiken de aanpassingen die doorgevoerd werden duidelijk in de verf zetten.

Je vindt hierna een lijst met de belangrijkste functionele wijzigingen in deze versie ten opzichte van de versie van vorig jaar. De belangrijke, eerder inhoudelijke wijzigingen, werden gemarkeerd door de gewijzigde alinea’s te voorzien van een grijze band en andere achtergrondkleur. Wijzigingen binnen een tabel kregen enkel een andere achtergrondkleur.

 

Algemeen Duikreglement

Opleidignen Algemeen

Opleidingen Luchtduiken

Opleidingen Jeugdduiker

Opleidingen Nitroxduiken

Opleidingen Duiken Met Speciale Noden

Opleidingen Technisch Duiken

Overige Opleidingen

Dankwoord

Wij danken ook alle NELOS-leden die in de loop van vorig jaar opmerkingen en voorstellen voor correcties verstuurd hebben en in de mate van het mogelijke werd er rekening mee gehouden. Wij hopen dat de aandachtige lezer dit zal blijven doen. Gelieve te mailen naar _infomap@nelos.be_ voor alle opmerkingen over inhoud of vorm van deze publicatie.

Voor het redactieteam,

Sven Vandekerckhove,

Technisch Directeur

Begrippen en Definities

BEGRIPPEN EN DEFINITIES

Algemeen Duikverantwoordelijke

Persoon die verantwoordelijk is voor de algemene organisatie van een duikactiviteit.

Apneu

Tijdelijk inhouden van de adem.

Basisuitrusting

Bestaat uit een duikbril, vinnen, een snorkel en een loodgordel (met of zonder lood, afhankelijk van de keuze van de kandidaat).

Bijzondere Duiken

Dit zijn Noordzeeduiken, nachtduiken, ijsduiken en grotduiken vanuit open water.

Blow-Up

Indien een duiker bij een nultijdduik sneller opstijgt dan de door de duikcomputer voorgeschreven stijgsnelheid (meestal 10 m/min) en daarbij de oppervlakte doorbreekt.

Certificatie

Formele bevestiging door NELOS dat een kandidaat een opleiding heeft voltooid volgens de vereisten zoals voorgeschreven door de Commissie Sportduiken.

Commissie Sportduiken

Commissie binnen NELOS bestaande uit alle
3I’s, 2I’s en 1*I’s, aangesloten bij een NELOS-club.

Decompressieduik

Een duik waarbij decostops moeten worden gemaakt. Bij gebruik van een duikcomputer is dit een duik waarbij tijden het beëindigen van de duik vanaf een diepte van 12m of ondieper wel decostops op het scherm worden weergegeven.

Dieptezone
Zonebenaming Minimale en maximale diepte (grenzen inbegrepen)
Zone (2)

2 m
Zone (3)

3 m
Zone (5)

Van 4 m tot en met 5 m
Zone (7)

Van 5 m tot en met 7 m
Zone (10)

Van 8 m tot en met 10 m
Zone (15)

Van 13 m tot en met 15 m
Zone (20)

Van 17 m tot en met 20 m
Zone (30)

Van 25 m tot en met 30 m
Zone (40)

Van 35m tot en met 40 m
Dives

Digitaal Verificatie Systeem om duiken en opleidingen online te registreren en te beheren.

Duik

Elke beoefening van het sportduiken met of zonder duiktoestel en/of varianten, ressorterend onder de Commissie Sportduiken.

Duikactiviteit

Elke activiteit waarbij één of meerdere duiken georganiseerd worden door NELOS, door bij NELOS aangesloten club(s), door leden van deze clubs of door derden waarbij minimaal de NELOS-reglementering gerespecteerd wordt.

Duiken met speciale noden

Luchtduiken en nitroxduiken door personen met een handicap.

Duiker

Elke persoon die deelneemt aan een duik.

Duikleider

Duiker die de eerste verantwoordelijke van een duikploeg is, aangeduid door de algemeen duikverantwoordelijke of door de duikers onderling.

Duikploeg

Team van twee of meer duikers die samen duiken.

Duiktoestel

Geheel van uitrustingsstukken die een duiker toelaten om te ademen onder water voor de beoogde duik.

Duikschool

Elke NELOS-duikclub waarbij de opleiding verzekerd wordt door minstens een 1*I (duikschoolverantwoordelijke) die op de ledenlijst voorkomt.

Duikschoolverantwoordelijke

Verantwoordelijke instructeur (minstens 1*I) voor de opleidingen binnen een duikschool.

Extended rangeduiken

Duiken met lucht of nitrox, volgens Extended Range (ER) procedures en gebruikmakend van specifiek materiaal en een duiktoestel waarbij het uitgeademde mengsel niet hergebruikt wordt (cf. open circuit). Versneld decompresseren is vrij toegelaten.

Gemengde Decompressie

Decompresseren op een manier waarbij correct rekening gehouden wordt met elk decompressiemiddel binnen de duikploeg en dit voor elke fase van de decompressie.

Gemengde Duikploeg

Elke duikploeg met een heterogene ploegsamenstelling, bestaande uit een mix van lucht-, nitrox-, extended range-, trimixduikers en/of rebreatherduikers.

GE S C H I K T B A C K-U P D E C O M P R E S S I E M I D D E L

Elk decompressiemiddel geschikt om correct en

veilig te decompresseren voor de beoogde duik

en waarop elk moment overgeschakeld kan

worden tijdens de duik ter vervanging van het

primair decompressiemiddel.

`

`

GR O T D U I K E N V A N U I T O P E N W A T E R

Duiken in grotten of onderwaterhuizen op een

dusdanige wijze, dat de uitgang altijd zichtbaar

`

##### 9 / 432

is en men ruime bewegingsvrijheid heeft. Alle

andere soorten grotduiken worden beschouwd

als speleoduiken.

HE K K E N S L U I T E R

Duiker die de tweede verantwoordelijke van

een duikploeg is, aangeduid door de algemeen

duikverantwoordelijke of de duikleider.

HY P E R B A A R C E N T R U M

Bemande meerplaatsrecompressiekamer

geschikt voor hyperbare zuurstofbehandeling

van duikongevallen.

IJS D U I K E N

Duiken uitgevoerd onder een laag ijs.

JE U G D D U I K E N

Luchtduiken met jongeren van 8 tot 14 jaar.

LA G E W A T E R T E M P E R A T U U R

Een watertemperatuur van 10°C of lager.

LID

Elke persoon aangesloten bij een NELOS-club of

rechtstreeks aangesloten bij NELOS.

Luchtduiken

Duiken met perslucht, gebruikmakend van een

duiktoestel waarbij de uitgeademde lucht niet

hergebruikt wordt (cf. open circuit).

MO T O R B O O T

Elk door een motor aangedreven vaartuig, welk

zeewaardig is en volledig uitgerust volgens de

gestelde eisen.

##### NA C H T D U I K E N

Duiken tussen een half uur na zonsondergang

en een half uur vóór zonsopgang.

NI E T-VL I E G-TI J D

Tijd die een duiker moet wachten alvorens een

vliegtuig te nemen of naar grotere hoogte te

reizen. Ook NVT of “No-Fly-Time” genoemd.

NI T R O X

Alle ademgasmengsels samengesteld uit

stikstof en zuurstof, met een hogere

zuurstofconcentratie dan perslucht. Ook “Nx”

of “Enriched Air Nitrox” (EAN) genoemd.

##### NI T R O X D U I K E N

`

Duiken met nitrox, gebruikmakend van een

duiktoestel waarbij het uitgeademde mengsel

niet hergebruikt wordt (cf. open circuit).

Versneld decompresseren is niet of slechts in

beperkte mate toegelaten.

`

`

NO O R D Z E E D U I K E N

Duiken uitgevoerd in de Noordzee/het kanaal.

`

`

NU L T I J D D U I K

Duik waarbij gebruikte decompressiemiddel

geen verplichte decostops aangeeft.

`

`

ON D E R B R E K I N G V A N D E C O S T O P S

Indien een duiker bij een decompressieduik een

decostop afbreekt of niet uitvoert en

vervolgens naar de oppervlakte stijgt.

`

`

ON Z E W A T E R E N

Alle openwater duikgebieden in het noordelijk

gedeelte van West-Europa (bijv. België,

Nederland, Luxemburg, Verenigd Koninkrijk,

Ierland, Noord(west)-Frankrijk, Duitsland, ...).

`

`

OP E N W A T E R

Elk natuurlijk water (oa. Zeeën, rivieren, meren,

onderwatergrotten, groeves,...).

`

`

PR I M A I R E V E I L I G H E I D S M I D D E L E N

Dienen hoofdzakelijk om, bij het bovenkomen

of onmiddellijk daarna, snel te worden gezien

en gelokaliseerd door het basisvaartuig.

`

`

RE B R E A T H E R D U I K E N

Duiken met om het even welk gasmengsel,

gebruikmakend van een duiktoestel waarbij het

uitgeademde gasmengsel (deels) hergebruikt

wordt (cf. gesloten circuit). Er wordt gebruik

gemaakt van een “Closed Circuit Rebreather”

(CCR).

`

`

SC O O T E R D U I K E N

Duiken met een scooterconfiguratie.

`

`

SE C U N D A I R E V E I L I G H E I D S M I D D E L E N

Hebben als hoofddoel om, indien men niet is

opgemerkt kort na het bovenkomen, in tweede

instantie te worden gelokaliseerd of

teruggevonden te worden door het

basisvaartuig of door SAR-eenheden (te water

of uit de lucht).

`

##### 10 / 432

##### SI D E M O U N T D U I K E N

Duiken in sidemountconfiguratie.

SU C C E S S I E V E D U I K

Duik die uitgevoerd wordt wanneer de

desaturatietijd van de duikcomputer nog niet

verstreken is. Ook herhalingsduik genoemd.

TR I M I X D U I K E N

Duiken met een trimixmengsel, gebruikmakend

van een duiktoestel waarbij het uitgeademde

mengsel niet hergebruikt wordt (cf. open

circuit).

VA A R D I G H E D E N

Vaardigheden is een onderdeel binnen de

opleiding openwater, waarbij de kandidaat

bepaalde duiktechnieken, die hem werden

aangeleerd, demonstreert onder

gecontroleerde omstandigheden tijdens een

duik in openwater.

VE R A N T W O O R D E L I J K E D E R B R E V E T T E N

Lid van het bestuur van de Commissie

Sportduiken en verantwoordelijk voor het

organiseren van de federale examens.

VE R E I S T E D U I K E N

Minimumaantal duiken in openwater benodigd

voor deelname aan bepaalde

opleidingsonderdelen en certificatie van een

opleiding. Duiken uitgevoerd in een zwembad

(van eender welke diepte) komen niet in

aanmerking voor de vereiste duiken, tenzij

uitdrukkelijk anders bepaald.

VL A A M S E TR A I N E R S S C H O O L

Samenwerkingsverband van Sport Vlaanderen

verantwoordelijk voor sportkaderopleidingen in

Vlaanderen in partnership met de

respectievelijke sportfederaties. Ook VTS

genoemd.

##### TO T A L E T I J D OM DE O P P E R V L A K T E TE

##### B E R E I K E N

`

Tijd die nodig is om van een gegeven diepte de

oppervlakte te bereiken, inclusief alle

decostops en uitgaande van de ideale

opstijgsnelheid. Ook “Time To Surface” (TTS),

“Ascent Time” (ASC) of “Total Ascent Time”

(TAT) genoemd.

`

`

ZE E D U I K E N

Duiken uitgevoerd in alle zeeën ter wereld.

Daarnaast wordt enkel de Oosterschelde ook

als zee aanzien.

`

`

ZE E D U I K E N M E T B E P E R K T Z I C H T

Duiken uitgevoerd in de Noordzee of de

Oosterschelde of in zeeën met vergelijkbare

zichtbaarheid.

`

`

ZE E D U I K E N M E T H E L D E R Z I C H T

Duiken uitgevoerd in de Middellandse Zee of in

zeeën met vergelijkbare zichtbaarheid.

`

`

ZO E T W A T E R D U I K E N

Duiken uitgevoerd in alle rivieren,

zoetwatermeren, zoetwatergrotten en groeves

ter wereld.

`

`

ZU U R S T O F G E S C H I K T

Zuurstofgeschikt materiaal is zuurstofbestendig

(cf. wordt niet aangetast door zuivere zuurstof)

en zuurstofzuiver (cf. alle vetten, smeerstoffen,

vijlsel, roest, enz. zijn verwijderd).

`

`

ZW E M B A D

Elk water waarvan de temperatuur en/of

helderheid actief beïnvloed wordt door

menselijke tussenkomst (oa. Klassieke

zwembaden, diepe zwembaden, duiktanks,

indoor duikfaciliteiten,...).

`

##### A F K O R T I N G E N

`

Verklaring

`

`

A Autonome instructeur

`

`

AI Assistent-Instructeur

`

`

ASC Ascent Time

`

`

Verklaring

`

`

A-SND Assistent –^ Duiker met Speciale

Noden

`

`

ATD Advanced Trimix-Duiker

`

`

ATI Advanced Trimix-Instructeur

`

##### 11 / 432

`

Verklaring

`

`

BD Bronzen Dolfijn

`

##### B-SND

`

Begeleider Duiker met Speciale

Noden

`

`

BI Trimix Blender-Instructeur

`

`

BJD Begeleider Jeugdduiken

`

##### BJOW

`

Begeleider Jeugdduiken Open

Water

`

`

BND Basis-Nitrox-Duiker

`

`

BOV Bail-outvalve

`

`

C NELOS-club

`

`

CC Closed Circuit

`

`

CCR Closed Circuit Rebreather

`

##### CCR-D-A

`

Closed Circuit Rebreather

Duiker – Diluent Air

`

`

CCR-D-NTx

`

`

Closed Circuit Rebreather

Duiker – Diluent Normoxic

trimix

`

`

CCR-D-Tx

Closed Circuit Rebreather

Duiker – Diluent trimix

`

##### CCR-I-A

`

Closed Circuit Rebreather

Instructeur – Diluent Air

`

`

CCR-I-NTx

`

`

Closed Circuit Rebreather

Instructeur – Diluent Normoxic

trimix

`

`

CCR-I-Tx

Closed Circuit Rebreather

Instructeur– Diluent trimix

`

##### CMAS

`

Confédération Mondiale des

Activités Subaquatiques

`

##### COMP-I

`

Compressor Operator

Instructeur

`

`

COMP-OP Compressor Operator

`

`

CPR Cardiopulmonale resuscitatie

`

`

Verklaring

`

##### CZS

`

Centraal Zenuwstelsel

Syndroom

`

`

D NELOS-duikschool

`

`

DIVES Digitaal Verificatie Systeem

`

##### DUD

`

Dieptemeter-Uurwerk-

Decoplanning

`

`

DUT Dieptemeter-Uurwerk-Tabel

`

`

EAN Enriched Air Nitrox

`

`

ECG Elektrocardiogram

`

`

EHBO Eerste hulp bij ongevallen

`

`

END Equivalente Narcotische Diepte

`

`

ER Extended Range

`

`

ERD Extended Range Duiker

`

`

ERI Extended Range Instructeur

`

`

F NELOS-federatie

`

`

GD Gouden Dolfijn

`

`

GND Gevorderde Nitrox-Duiker

`

##### GOV

`

Gemiddelde

Oppervlakteverbruik

`

`

He Helium

`

`

HPNS High Pressure Nervous System

`

`

HUD Head-Up Display

`

`

HUS Head-Up Screen

`

`

I Instructeur

`

`

IBCD Isobaric counter-diffusion

`

`

ICE In Case of Emergency

`

##### I-SND

`

Instructeur – Duiker met

Speciale Noden

`

##### 12 / 432

`

Verklaring

`

##### ISO

`

Internationale Organisatie voor

Standaardisatie

`

`

J NELOS-jeugdduikschool

`

`

JD Jeugdduiken

`

##### JEV

`

Instructeur-Evaluator

Jeugdduiken

`

`

JIN Instructeur Jeugdduiken

`

`

NB Nitrox Blender

`

`

TB Trimix Blender

`

`

MOD Maximale Operationele Diepte

`

##### NELOS

`

Nederlandstalige Liga voor

Onderwateronderzoek en -

Sport

`

`

NI Nitrox-Instructeur

`

`

NTD Normoxic Trimix-Duiker

`

`

NTI Normoxic Trimix-Instructeur

`

`

NTx Normoxic trimix

`

`

NVT Niet-Vlieg-Tijd

`

`

Nx Nitrox

`

`

O 2 Zuurstof

`

`

OC Open Circuit

`

`

OSB Oppervlakte Signalisatie Boei

`

`

OTU Oxygen Tolerance Unit

`

##### R

`

Regionale organisatie erkend

door NELOS

`

`

RedFed Vlaamse Reddingsfederatie

`

`

S2C Start 2 Coach

`

`

SDT Sectie duiktechnieken.

Vroegere benaming voor

`

`

Verklaring

`

`

Subcommissie Technisch

Duiken

`

`

SI Scooter-Instructeur

`

`

SIT Scooter-Instructeur-Trainer

`

`

SMI Sidemount-Instructeur

`

`

SMIT Sidemount-Instructeur-Trainer

`

`

SND Duiker met Speciale Noden

`

##### SND-L

`

Duiker met Speciale Noden:

Level 1

`

##### SND-L

`

Duiker met Speciale Noden:

Level 2

`

##### STD

`

Subcommissie Technisch

Duiken

`

`

SWD Shallow Water Drills

`

`

TAT Total Ascent Time

`

`

TSD Technisch Scooterduiker

`

`

TSMD Technisch Sidemountduiker

`

`

TTS Time To Surface

`

`

Tx Trimix

`

`

VHF Very High Frequency

`

`

VTS Vlaamse Trainersschool

`

`

ZD Zilveren Dolfijn

`

Algemeen Duikreglement

Algemeen Duikreglement

Algemeen Duikrelgement

  1. Algemene Bepalingen

    1. Doel

      • Het Algemeen Duikreglement is gericht op de praktijk van het duiken en is een samenbundeling van regels en bepalingen, uitgevaardigd door de Commissie Sportduiken. Deze regels zijn gemaakt om iedereen zo veilig mogelijk te laten duiken, hoewel niet iedere situatie die men kan tegenkomen in een reglement valt onder te brengen. Ondanks goed materiaal en regels is en blijft het de duiker die bepaalt of er veilig wordt gedoken. Handel dan ook naar de geest van dit reglement en duik met gezond verstand.
      • Het Algemeen Duikreglement kan te allen tijde aangepast worden aan nieuwe ontwikkelingen in de Commissie Sportduiken.

    2. Toepassingsgebied

      • Het Algemeen Duikreglement is wereldwijd van toepassing op elk lid voor alle duiken ressorterend onder de Commissie Sportduiken (nl. lucht-, nitrox-, extended range-, trimix-, rebreather- en jeugdduiken).
      • Het Algemeen Duikreglement is het hoogste reglement en heeft voorrang op alle andere regels, waarbij echter:
        • Specifieke regels bepaald in het Algemeen Duikreglement of andere NELOS-reglementen, voor gaan op de algemene regels uit het Algemeen Duikreglement.
        • Plaatselijke regels die strenger zijn dan het Algemeen Duikreglement, gaan voor op het Algemeen Duikreglement.
      • In gevallen waarin het Algemeen Duikreglement niet voorziet, gelden de instructies van de algemeenduikverantwoordelijke en de duikleider.

  2. Basisplichten

    • Elke duiker respecteert steeds het Algemeen Duikreglement.

    • Elke duiker duikt op eigen verantwoordelijkheid en geheel voor eigen risico. De NELOS-beheerders,

      de instructeurs, de algemeen duikverantwoordelijke, de duikleider, de hekkensluiter en/of

      mededuikers zijn derhalve nooit aansprakelijk voor de gevolgen die uit het duiken voortvloeien.

    • Elke duiker is medisch geschikt om te duiken. Elke duiker ondergaat verplicht jaarlijks een medisch

      onderzoek bij een arts, bij voorkeur aangesloten bij de Geneeskundige Commissie van NELOS. Vanaf

      de leeftijd van 45 jaar ondergaat elke duiker vijfjaarlijks een elektrocardiogram (E.C.G) onder

      belasting.

    • Elke duiker informeert spontaan de algemeen duikverantwoordelijke en de duikleider over zijn

      brevet, administratieve verplichtingen (oa. lidmaatschap, verzekering, medische geschiktheid,…),

      ervaring, beperkingen (incl. medische), individuele wensen, proefintenties, successieve duiken en elk

      ander gegeven dat relevant kan zijn voor de beoogde duik.

    • Elke duiker volgt de instructies van de algemeen duikverantwoordelijke en de duikleider op.

    • Elke duiker is verplicht alles te doen wat de veiligheid van de duiker(s) in gegeven omstandigheden

      vereist. Elke duiker is verplicht datgene achterwege te laten wat de veiligheid van de duikers in

      gevaar kan brengen.

    • Elke duiker weerhoudt zich ervan morele druk uit te oefenen teneinde een ander te overtuigen om

      te duiken tegen zijn wil of kunnen in.

    • Elke duiker duikt met respect voor het onderwaterleven en streeft ernaar zijn impact op het milieu te

      beperken.

  3. Rollen

    1. Algemeen Duikverantwoordelijke

      • De algemeen duikverantwoordelijke is verantwoordelijk voor de algemene organisatie van een

        duikactiviteit, aangepast aan de deelnemende duikers, de duikomstandigheden en de beoogde

        duik(en):

        • Hij verzamelt alle informatie relevant voor de beoogde duik.

        • Hij bepaalt datum en tijdstip van de duik en de duikplaats.

        • Hij zorgt voor (of duidt personen aan, verantwoordelijk voor) de nodige veiligheidsmaatregelen

          (oa. EHBO-koffer, zuurstof, water, oppervlakteveiligheid, adres en telefoon van hulpdiensten en

          dichtstbij gelegen ziekenhuis en hyperbaar centrum…).

        • Hij treft (of duidt personen aan, verantwoordelijk voor) de nodige logistieke voorzieningen (vb.

          vulmogelijkheden, afspraken duikcentrum en schipper…).

        • Hij heeft de lijst van deelnemende duikers en is op de hoogte van ieders brevet, administratieve

          verplichtingen (o.a. lidmaatschap, verzekering, medische geschiktheid,…), ervaring,

          beperkingen (incl. medische), individuele wensen en successieve duiken.

        • Hij deelt de duikploegen in en duidt de duikleiders aan.

        • Hij wijst desgevallend plaatsen, taken of proeven toe.

        • Hij zorgt voor (of duidt personen aan, verantwoordelijk voor) de coördinatie van het aan- en

          afmelden van duikploegen.

        • Hij geeft een algemene briefing (incl. maximale duikduur en maximale duikdiepte) voor alle

          duikers en waar nodig specifieke briefings.

        • Hij ziet toe op de naleving van het Algemeen Duikreglement.

        • Hij kan personen verbieden te duiken.

        • Hij heeft het recht het gebruik van uitrustingsstukken te verbieden of te verplichten, in functie

          van de veiligheid.

        • Hij is verplicht bij een duikongeval tijdens de duikactiviteit, onmiddellijk een reddingsactie te

          starten en te coördineren en aansluitend de ongevallenformulieren in te vullen en op te sturen.

      • Indien er slechts één duikploeg duikt, vervult de duikleider de rol van algemeen

        duikverantwoordelijke.

    2. Duikleider

      • De duikleider is de eerste verantwoordelijke van een duikploeg:
        • Hij verzamelt alle duikers van de duikploeg en stelt hen aan elkaar voor.
        • Hij is op de hoogte van ieders brevet, ervaring, beperkingen (incl. medische), individuele wensen en successieve duiken.
        • Hij plant, maakt afspraken en geeft een briefing aangepast aan de deelnemende duikers, de duikomstandigheden en de beoogde duik(en).
        • Hij leidt de eigenlijke duik.
        • Hij controleert gepast de luchtvoorraad en de decompressieverplichtingen binnen de duikploeg.
        • Hij zorgt voor het aan- en afmelden van de duikploeg.
        • Hij zorgt er desgevallend voor dat de duikploeg de aangeduide plaats inneemt of toegewezen taak uitvoert.
        • Hij geeft een debriefing.

      • Indien er slechts één duikploeg duikt, bepalen de duikers onderling wie de rol van duikleider vervult.

    3. Hekkensluiter